Najczęstszy błąd jest pozornie niewinny: lekarz ma dokument z dużym napisem „B1” i zakłada, że sprawa jest załatwiona. W praktyce sama nazwa certyfikatu nie przesądza jeszcze, że okręgowa rada lekarska uzna go za dokument wymagany przez przepisy.
Dzisiaj trzeba jednak zwrócić uwagę na jeszcze jedną, bardzo praktyczną zmianę. W nowych sprawach dokument potwierdzający znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie B1 nie jest już wyłącznie dokumentem, który można „donieść później”. Dotyczy to postępowań o uzyskanie prawa wykonywania zawodu. W obecnym trybie przyznania PWZ na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce zatrudnienia lekarz musi przedłożyć ten dokument właściwej okręgowej radzie lekarskiej. Jest to warunek przyznania PWZ.
W rezultacie nowe postępowania zasadniczo różnią się od części starszych spraw. Lekarze, którzy uzyskali zgodę Ministra Zdrowia na podstawie wniosków złożonych do 24 października 2024 r., mogli wcześniej otrzymać PWZ bez dokumentu B1 i mieli obowiązek przedłożyć go później, do 1 maja 2026 r. W nowych sprawach tego okresu przejściowego już nie ma.
W przypadku lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód w Polsce w procedurach uproszczonych katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego został określony przez Ministra Zdrowia. Jest on konkretny i znacznie węższy niż potoczne rozumienie „certyfikatu B1”.
Najkrótsza odpowiedź: jakie dokumenty mogą potwierdzić B1 lekarza?
Minister Zdrowia wskazuje pięć grup dokumentów:
- dokument potwierdzający pozytywny wynik egzaminu z języka polskiego przeprowadzonego przez Naczelną Radę Lekarską;
- świadectwo dojrzałości uzyskane po zdaniu egzaminu w języku polskim;
- świadectwo złożenia z wynikiem pozytywnym w języku polskim jednego z odpowiednich egzaminów lekarskich lub lekarsko-dentystycznych, w tym LEP, LEK, LEW, LDEP, LDEK lub LDEW;
- dokument potwierdzający znajomość języka polskiego na poziomie B1 lub wyższym, uzyskany po zdaniu państwowego egzaminu z języka polskiego jako obcego przeprowadzonego zgodnie z ustawą o języku polskim przez uprawniony podmiot;
- dokument potwierdzający nabycie obywatelstwa polskiego.
B1 przy nowych wnioskach o PWZ – dokument trzeba mieć już na etapie postępowania przed izbą lekarską
To jeden z najważniejszych praktycznych punktów całego zagadnienia.
Jeżeli lekarz uzyskał zgodę Ministra Zdrowia na podstawie wniosku złożonego po 24 października 2024 r., może wykonywać zawód tylko w określonym zakresie, czasie i miejscu zatrudnienia. Okręgowa rada lekarska przyznaje mu jednak PWZ dopiero po przedłożeniu:
- zgody Ministra Zdrowia oraz
- dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie B1, należącego do wykazu ogłoszonego przez Ministra Zdrowia.
W praktyce lekarz składający dziś nowy wniosek o przyznanie PWZ nie powinien zakładać, że certyfikat językowy uzupełni później. Musi przedłożyć go właściwej okręgowej radzie lekarskiej przed otrzymaniem prawa wykonywania zawodu. Dokument B1 jest zatem elementem warunkującym samo przyznanie PWZ.
Dlatego trzeba odróżnić dwa etapy postępowania.
Etap 1 – wniosek do Ministra Zdrowia
W aktualnej procedurze lekarz składa m.in. oświadczenie o znajomości języka polskiego wystarczającej do wykonywania powierzonych czynności zawodowych. Chodzi o procedurę uzyskania zgody Ministra Zdrowia na pracę w określonym zakresie, czasie i miejscu zatrudnienia.
Na tym etapie oficjalna instrukcja MZ nie wymienia samego certyfikatu B1 jako obowiązkowego załącznika do wniosku o zgodę Ministra.
Etap 2 – wniosek o PWZ do okręgowej rady lekarskiej
Po uzyskaniu zgody Ministra Zdrowia sytuacja się zmienia. Przy ubieganiu się o przyznanie PWZ przed okręgową radą lekarską trzeba bowiem przedłożyć konkretny dokument poświadczający B1 z ministerialnego wykazu.
Dlatego właśnie ten etap odróżnia obecne sprawy od wcześniejszego modelu przejściowego. W nowych postępowaniach nie ma podstaw, aby oczekiwać przyznania PWZ i dopiero później uzupełniać wymagany dokument językowy.
Dlaczego to ważne dla lekarza i podmiotu leczniczego?
Jeżeli klinika planuje zatrudnienie lekarza spoza UE, powinna sprawdzić dokument B1 odpowiednio wcześnie. Najlepiej zrobić to jeszcze przed uruchomieniem całej procedury zatrudnienia. Samo uzyskanie pozytywnej decyzji Ministra Zdrowia nie oznacza, że lekarz otrzyma PWZ. Nadal musi on przedłożyć w izbie lekarskiej prawidłowy dokument B1.
W konsekwencji z perspektywy podmiotu leczniczego powstaje ryzyko organizacyjne: można mieć podpisaną umowę, ustalony termin rozpoczęcia pracy i decyzję MZ, a mimo to lekarz nie będzie mógł rozpocząć wykonywania zawodu z powodu braku prawidłowego dokumentu językowego.
Nie każdy „certyfikat B1” jest dokumentem wymaganym przez izbę lekarską
W prawie nazwa dokumentu często jest mniej istotna niż jego podstawa i sposób wydania. Z certyfikatem językowym jest podobnie.
Samo ukończenie kursu na poziomie B1 nie oznacza jeszcze zdania państwowego egzaminu certyfikatowego. Dokument wystawiony przez szkołę językową może potwierdzać uczestnictwo w zajęciach lub wynik wewnętrznego testu. Może również wskazywać poziom oceniony przez tę szkołę. Nie jest to jednak automatycznie dokument objęty wykazem Ministra Zdrowia.
Natomiast w przypadku egzaminu z języka polskiego jako obcego trzeba zweryfikować kilka elementów jednocześnie:
- egzamin musi być przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy o języku polskim;
- poziom musi wynosić co najmniej B1;
- egzamin powinien organizować podmiot uprawniony;
- podmiot ten musi znajdować się na właściwej liście w dniu przeprowadzania egzaminu;
- jego główna siedziba musi znajdować się na terytorium Polski.
1. Egzamin z języka polskiego przeprowadzony przez Naczelną Radę Lekarską
Pierwszą kategorią wskazaną przez Ministra Zdrowia jest dokument poświadczający pozytywny wynik egzaminu z art. 7 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Egzamin przeprowadza Naczelna Rada Lekarska.
2. Matura zdawana w języku polskim
Drugą kategorią jest świadectwo dojrzałości uzyskane po złożeniu egzaminu w języku polskim.
3. LEK, LEW i inne egzaminy medyczne zdane po polsku
Trzecią grupę tworzą świadectwa pozytywnego złożenia w języku polskim odpowiednich egzaminów zawodowych, m.in. LEP, LEK, LEW, LDEP, LDEK i LDEW.
4. Państwowy egzamin z języka polskiego jako obcego na poziomie B1 lub wyższym
Minister Zdrowia dopuszcza także dokument potwierdzający znajomość języka polskiego na poziomie B1 lub wyższym. Musi być on wydany po pozytywnym zdaniu egzaminu z języka polskiego jako obcego. Ponadto egzamin powinien zostać przeprowadzony zgodnie z ustawą o języku polskim przez właściwy uprawniony podmiot.
Lekarz zdał egzamin, ale jeszcze nie dostał certyfikatu – co wtedy?
Jeżeli lekarz czeka na wydruk certyfikatu, może przedstawić właściwej okręgowej radzie lekarskiej zaświadczenie od uprawnionego organizatora egzaminu. Z dokumentu powinno wynikać, że lekarz przystąpił do egzaminu i uzyskał wynik pozytywny. Zaświadczenie musi również potwierdzać oczekiwanie na druk certyfikatu.
5. Dokument potwierdzający nabycie obywatelstwa polskiego
Piątą kategorią jest dokument potwierdzający nabycie obywatelstwa polskiego.
Jakich dokumentów nie należy uznawać za „bezpieczne” bez dodatkowej weryfikacji?
Ostrożności wymagają w szczególności:
- certyfikaty ukończenia kursu językowego;
- zaświadczenia szkoły o poziomie B1 wystawione wyłącznie na podstawie zajęć lub wewnętrznego testu;
- dokumenty z egzaminów organizowanych przez ośrodki, których nie było na ministerialnej liście w dniu egzaminu;
- certyfikaty z egzaminów organizowanych poza systemem przewidzianym ustawą o języku polskim;
- dokumenty pobytowe lub numer PESEL.
Co z terminem 1 maja 2026 r.?
Termin 1 maja 2026 r. dotyczył w szczególności lekarzy objętych przepisami przejściowymi. Chodziło o osoby, które uzyskały zgody Ministra Zdrowia na podstawie wniosków złożonych do 24 października 2024 r. Wcześniej mogły one otrzymać PWZ bez dokumentu B1.
Co prawda ustawa przewidująca przesunięcie tego terminu do 1 maja 2027 r. została uchwalona, ale 11 czerwca 2026 r. Prezydent RP odmówił jej podpisania. Zmiana nie weszła więc w życie.
Dla nowych wniosków problem wygląda inaczej: B1 nie jest terminem „do późniejszego nadrobienia”, lecz jednym z warunków przyznania PWZ w postępowaniu przed okręgową radą lekarską.
Podmiot leczniczy też powinien zweryfikować dokument B1 lekarza
Klinika, szpital albo inny podmiot leczniczy zatrudniający lekarza spoza UE powinien jeszcze przed planowanym rozpoczęciem pracy sprawdzić, czy lekarz będzie w stanie przedłożyć dokument B1 akceptowany przez przepisy.
Ponadto warto prowadzić matrycę kontrolną obejmującą co najmniej: podstawę prawną procedury, datę wniosku do MZ, datę decyzji MZ, właściwą ORL, dokument B1, datę jego przedłożenia, datę przyznania PWZ i aktualny status w rejestrze.
Podsumowanie
Dlatego w sprawach dotyczących języka polskiego lekarza cudzoziemca trzeba dziś rozróżniać dwie sytuacje.
W starszych sprawach część lekarzy uzyskała PWZ bez dokumentu B1 i miała obowiązek uzupełnienia go do 1 maja 2026 r.
W nowych sprawach lekarz ubiegający się o PWZ po uzyskaniu zgody Ministra Zdrowia musi przedłożyć właściwej okręgowej radzie lekarskiej dokument B1 jako warunek przyznania prawa wykonywania zawodu. Nie jest to więc już tylko dokument „do późniejszego uzupełnienia”.
Jednocześnie nie każdy dokument z oznaczeniem „B1” spełnia wymagania ustawy. Trzeba sprawdzić jego rodzaj, podstawę wydania oraz – w przypadku egzaminu certyfikatowego – status organizatora.
Kancelaria Adwokacka Adw. Tomasz Piotr Chudzinski i Wspólnicy reprezentuje lekarzy oraz podmioty lecznicze w sprawach dotyczących uzyskiwania i utraty prawa wykonywania zawodu, postępowań przed ORL i NRL oraz kontroli prawidłowości dokumentacji wymaganej od lekarzy cudzoziemców.
Najczęstsze pytania o dokument B1 lekarza
Czy zwykły certyfikat B1 ze szkoły językowej wystarczy lekarzowi?
Nie zawsze. Sam napis „B1” nie przesądza o spełnieniu wymogu. Jeżeli lekarz powołuje się na egzamin z języka polskiego jako obcego, egzamin powinien być przeprowadzony w systemie przewidzianym ustawą o języku polskim przez uprawniony podmiot znajdujący się na ministerialnej liście.
Zaświadczenie zamiast niewydrukowanego certyfikatu B1 – czy można je złożyć?
Można. Minister Zdrowia wskazuje, że w okresie oczekiwania na certyfikat można przedstawić zaświadczenie uprawnionego organizatora egzaminu. Powinno ono potwierdzać pozytywny wynik i zawierać adnotację o oczekiwaniu na druk certyfikatu.
Czy matura zdawana po polsku potwierdza wymagany poziom języka?
Tak. Świadectwo dojrzałości uzyskane po złożeniu egzaminu w języku polskim znajduje się w wykazie Ministra Zdrowia.
LEK zdany po polsku a certyfikat B1 – czy egzamin wystarczy?
Tak. Wykaz obejmuje m.in. świadectwo pozytywnego złożenia LEK w języku polskim, a także odpowiednie inne egzaminy lekarskie i lekarsko-dentystyczne wskazane przez Ministra Zdrowia.
Czy termin przedłożenia B1 został przesunięty z 1 maja 2026 r. na 1 maja 2027 r.?
Nie. Parlament przyjął ustawę przewidującą takie przesunięcie, ale Prezydent RP odmówił jej podpisania 11 czerwca 2026 r. Zmiana nie weszła w życie.
Potrzebujesz analizy dokumentu B1 lub sprawy dotyczącej PWZ?
Kancelaria Adwokacka Adw. Tomasz Piotr Chudzinski i Wspólnicy reprezentuje lekarzy oraz podmioty lecznicze w postępowaniach przed Ministrem Zdrowia, ORL, NRL, WSA i NSA. Jeżeli izba zakwestionowała dokument B1 albo uzależniła od niego przyznanie prawa wykonywania zawodu, prześlij podstawowe informacje i dokumenty przez formularz kontaktowy Kancelarii.
