Prawo autorskie, nowe technologie i platformy internetowe
Prawo autorskie i nowe technologie spotykają się w każdym projekcie, który wykorzystuje treści, oprogramowanie, dane lub model platformowy. Samo wykonanie produktu nie przesądza, kto może go rozwijać, udostępniać i sprzedawać. Dlatego prawa do kodu, grafiki, tekstu, bazy danych i marki powinny odpowiadać rzeczywistemu łańcuchowi współpracy.
Kancelaria Adwokacka Adw. Tomasz Piotr Chudzinski i Wspólnicy doradza twórcom, wydawcom, platformom, software house’om oraz przedsiębiorcom rozwijającym usługi cyfrowe. Redagujemy umowy, licencje i regulaminy. Ponadto analizujemy obowiązki wynikające z DSA, P2B i AI Act oraz prowadzimy spory o prawa, treści, konta i wykonanie projektów technologicznych.
Na początku poznajemy model usługi, role uczestników i sposób osiągania przychodu. Następnie ustalamy, które elementy wymagają ochrony, jakie regulacje mają zastosowanie oraz gdzie powstaje największe ryzyko operacyjne.
Dla kogo jest ta usługa
Wspieramy w szczególności:
- twórców, autorów, producentów i wydawców;
- platformy internetowe, marketplace’y i serwisy z treściami użytkowników;
- spółki SaaS, software house’y i zespoły tworzące aplikacje;
- agencje marketingowe, domy produkcyjne i media;
- firmy kupujące lub zamawiające oprogramowanie i treści;
- przedsiębiorców wykorzystujących sztuczną inteligencję w produktach lub procesach;
- podmioty dotknięte naruszeniem praw autorskich albo blokadą konta na platformie.
Zakres dobieramy do etapu. Inaczej wygląda analiza pomysłu przed uruchomieniem usługi, inaczej negocjacje umowy wdrożeniowej, a jeszcze inaczej spór po nieudanym projekcie albo bezprawnym wykorzystaniu treści.
Prawo autorskie i nowe technologie — zakres obsługi
Ustalenie praw do utworu, kodu i produktu cyfrowego
Sprawdzamy, kto stworzył poszczególne elementy produktu i na jakiej podstawie firma z nich korzysta. Analiza może obejmować kod źródłowy, grafikę, zdjęcia, teksty, nagrania, dokumentację, bazę danych, nazwę i interfejs.
Następnie porządkujemy umowy z pracownikami, współpracownikami, podwykonawcami i założycielami. Celem jest czytelny łańcuch praw, który pozwala rozwijać produkt, udzielać licencji, pozyskać inwestora albo sprzedać biznes.
Przeniesienie praw autorskich i umowy licencyjne
Redagujemy i negocjujemy umowy przenoszące autorskie prawa majątkowe oraz licencje. Określamy pola eksploatacji, terytorium, czas, wyłączność, prawo do modyfikacji, podlicencje, wynagrodzenie i sposób oznaczenia autora.
Samo użycie ogólnego zwrotu o przekazaniu praw nie rozwiązuje wszystkich problemów. Umowa powinna odpowiadać rodzajowi utworu, planowanemu wykorzystaniu oraz temu, czy produkt będzie rozwijany przez kolejne osoby.
Umowy na oprogramowanie, wdrożenie i utrzymanie
Przygotowujemy umowy na wykonanie oprogramowania, wdrożenie, utrzymanie, rozwój, hosting i wsparcie. Ustalamy etapy, kryteria odbioru, zgłaszanie błędów, poziomy usług, dokumentację, bezpieczeństwo, dostęp do repozytorium i zasady zakończenia współpracy.
Reprezentujemy także w sporach o opóźnienie, wady, brak odbioru, wynagrodzenie, wykorzystanie kodu i zakres odpowiedzialności. W sprawach biznesowych łączymy tę praktykę z prowadzeniem sporów gospodarczych.
SaaS, aplikacje i regulaminy usług cyfrowych
Opracowujemy regulaminy i umowy dla usług SaaS, aplikacji, serwisów subskrypcyjnych i produktów cyfrowych. Dokumenty opisują funkcje usługi, konta, płatności, dostępność, licencję, odpowiedzialność, zasady zmian i zakończenia korzystania.
Jednocześnie regulamin musi odpowiadać rzeczywistej architekturze produktu. Dlatego analizujemy ścieżkę rejestracji, role użytkowników, przepływ treści, model płatności i relacje z zewnętrznymi dostawcami.
Platformy internetowe, DSA i procedury dotyczące treści
Pomagamy platformom oraz przedsiębiorcom korzystającym z platform ustalić prawa i obowiązki wynikające z modelu usługi. Digital Services Act reguluje między innymi obowiązki dostawców usług pośrednich, zgłaszanie treści, uzasadnianie określonych decyzji moderacyjnych i przejrzystość działania.
Przygotowujemy regulaminy, procedury zgłoszeń oraz komunikaty dotyczące ograniczenia widoczności, usunięcia treści lub konta. Reprezentujemy również przedsiębiorców w sporach o blokadę konta, dostęp do usługi, ranking albo zmianę warunków współpracy, z uwzględnieniem rozporządzenia P2B.
Treści użytkowników i odpowiedzialność za publikację
W serwisach wykorzystujących treści użytkowników potrzebny jest jasny podział ról. Regulamin powinien określać zasady publikowania, licencję, zakazane treści, zgłoszenia, moderację, odwołanie i konsekwencje naruszeń.
Ponadto analizujemy konkretne zgłoszenia dotyczące praw autorskich, dóbr osobistych, danych albo bezprawnych ofert. Celem jest decyzja oparta na materiale, zakresie usługi i właściwej podstawie prawnej, a nie automatyczne przyjmowanie każdego żądania.
Sztuczna inteligencja, AI Act i prawa do danych
Przedsiębiorca wdrażający rozwiązanie AI powinien ustalić swoją rolę, sposób wykorzystania systemu, pochodzenie danych oraz odpowiedzialność dostawcy i użytkownika. AI Act wprowadza obowiązki zależne od rodzaju systemu i roli podmiotu. Nie każdy przypadek użycia podlega więc tym samym wymaganiom.
Analizujemy umowy z dostawcami, zasady korzystania z treści, ochronę informacji poufnych, dokumentację i komunikaty dla użytkowników. W projektach generatywnych sprawdzamy również ryzyko dotyczące materiału wejściowego, rezultatu i możliwości jego komercyjnego wykorzystania.
Naruszenie praw autorskich i bezprawne wykorzystanie treści
Pomagamy zabezpieczyć dowody, ustalić zakres praw i przygotować wezwanie. Następnie oceniamy możliwość usunięcia treści, zablokowania dostępu, uzyskania informacji, zawarcia ugody albo dochodzenia roszczeń w sądzie.
Reprezentujemy również podmioty, którym zarzucono naruszenie. Wtedy sprawdzamy źródło materiału, licencję, zakres dozwolonego użytku, podobieństwo, samodzielność elementów oraz sposób obliczenia roszczenia.
Media, wizerunek i dobra osobiste
Projekt cyfrowy może łączyć prawa autorskie z wizerunkiem, prywatnością i reputacją. Dlatego opiniujemy zgody, umowy z bohaterami materiałów, wykorzystanie nazwiska i wizerunku oraz publikacje o osobach i firmach.
Jeżeli spór dotyczy przede wszystkim reputacji albo publikacji prasowej, pełny zakres opisujemy na stronie Ochrona dóbr osobistych, reputacji i prawo prasowe.
Jak pracujemy nad projektem technologicznym
1. Model usługi i mapa uczestników
Ustalamy, kto tworzy produkt, kto go dostarcza, kto publikuje treści, kto płaci i kto ponosi ryzyko. Następnie porządkujemy relacje umowne między tymi osobami.
2. Mapa praw i regulacji
Sprawdzamy prawa do składników produktu oraz regulacje właściwe dla jego funkcji. Nie każda platforma jest objęta identycznymi obowiązkami, a nazwa handlowa usługi nie przesądza o jej kwalifikacji prawnej.
3. Dokumenty i procesy operacyjne
Przygotowujemy umowy, regulaminy, licencje i procedury. Jednocześnie sprawdzamy, czy zespół może je stosować w codziennej pracy oraz czy treść interfejsu jest z nimi zgodna.
4. Wdrożenie i dalsze zmiany
Ustalamy odpowiedzialność za aktualizacje, zgłoszenia i decyzje dotyczące treści. Gdy produkt lub prawo się zmienia, aktualizujemy dokumenty i procedury zamiast pozostawiać historyczny regulamin.
Kiedy skontaktować się z Kancelarią
Kontakt jest szczególnie uzasadniony, gdy:
- firma zamawia lub sprzedaje oprogramowanie;
- brakuje pewności, kto posiada prawa do kodu, treści albo grafiki;
- planowane jest uruchomienie SaaS, marketplace’u lub platformy;
- trzeba przygotować regulamin, licencję albo umowę z twórcą;
- platforma zablokowała konto, ofertę lub dostęp do użytkowników;
- pojawiło się zgłoszenie dotyczące bezprawnej treści;
- firma wdraża narzędzie AI do produktu lub procesów;
- doszło do skopiowania treści, produktu albo materiału marketingowego;
- strony spierają się o odbiór, wady lub wynagrodzenie za projekt IT.
Najczęstsze pytania
Czy zapłata za projekt oznacza automatyczne nabycie praw autorskich?
Nie zawsze. Skutek zależy od rodzaju utworu, podstawy współpracy i treści umowy. Trzeba sprawdzić, czy doszło do przeniesienia praw albo udzielenia licencji, jaki jest jej zakres i czy firma może modyfikować produkt.
Czym różni się licencja od przeniesienia praw?
Licencja upoważnia do korzystania z utworu w uzgodnionym zakresie, natomiast przeniesienie praw zmienia podmiot uprawniony do autorskich praw majątkowych. W obu przypadkach znaczenie mają pola eksploatacji, forma umowy i pozostałe ograniczenia.
Czy każda strona z kontami użytkowników jest platformą w rozumieniu DSA?
Nie. Zakres DSA zależy od funkcji usługi i jej kwalifikacji jako określonego rodzaju usługi pośredniej. Najpierw trzeba przeanalizować, co serwis robi z informacjami użytkownika i jaką rolę pełni wobec odbiorców.
Czy regulamin pobrany z innego serwisu wystarczy dla podobnej aplikacji?
Nie powinien być traktowany jako gotowe rozwiązanie. Różnice w funkcjach, płatnościach, użytkownikach, odpowiedzialności i moderacji wpływają na treść dokumentu. Cudzy regulamin może też być chronionym utworem.
Czy firma używająca narzędzia AI zawsze podlega pełnym obowiązkom AI Act?
Nie. Obowiązki zależą od roli podmiotu, rodzaju systemu i sposobu jego użycia. Trzeba ustalić, czy firma jest dostawcą, podmiotem stosującym, importerem lub dystrybutorem oraz jaka klasyfikacja dotyczy rozwiązania.
Czy pomagacie w sporze z platformą internetową?
Tak. Analizujemy regulamin, uzasadnienie decyzji, historię konta, dowody i podstawę prawną. Następnie przygotowujemy reklamację, wezwanie, negocjacje albo działania sądowe, jeśli są uzasadnione.
Potrzebujesz umowy, regulaminu albo oceny produktu cyfrowego?
W formularzu opisz model usługi, uczestników, etap projektu, najważniejszy problem i oczekiwany termin. Jeżeli sprawa dotyczy sporu, wskaż podstawową umowę, wartość i aktualny etap. Po kwalifikacji wskażemy materiały potrzebne do analizy.
Komentarze o prawach twórców, platformach i regulacjach cyfrowych publikujemy w dziale Prawo autorskie, media, nowe technologie i platformy. Aktualny tekst ustawy jest dostępny w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.
